Inżynierowie 60+: Klub Druku 3D
Krótki opis
Cykliczne warsztaty technologiczne, które polegają na nauce projektowania przestrzennego oraz obsłudze drukarek 3D w celu tworzenia praktycznych przedmiotów. Uczestnicy, korzystając z intuicyjnego programu Tinkercad, projektują i wytwarzają brakujące części zamienne do domowych sprzętów, takie jak pokrętła, uchwyty czy zaślepki, realizując ideę naprawiania zamiast wyrzucania (Repair Culture).
Cel działania
- Aktualizacja kompetencji: Pokazanie, że senior (często emerytowany inżynier lub technik) potrafi obsługiwać technologie XXI wieku. Przełamanie wykluczenia cyfrowego w obszarze "twórczym".
- Sprawstwo (Naprawianie): Nauka dorabiania części zamiennych, których nie da się już kupić (pokrętła, uchwyty, zaślepki) – idea "Repair Culture".
- Neuroplastyczność: Nauka przestrzennego projektowania w 3D to trening dla mózgu.
- Użyteczność: Praktyczne wykorzystanie druku 3D do wytwarzania przydatnych przedmiotów do domu.
Dla kogo
Mężczyźni 60+, którzy mieli w przeszłości styczność z techniką, rysunkiem technicznym lub majsterkowaniem. Osoby ciekawe nowinek, "gadżeciarze" lub dziadkowie chcący zaimponować wnukom. Wymagana podstawowa obsługa komputera (myszka, klawiatura)
Potrzebne zasoby
- Sprzęt: Drukarka 3D (minimum jedna), komputery z dostępem do internetu.
- Oprogramowanie: Darmowe i przeglądarkowe (np. Tinkercad) – nie wymaga instalacji, jest intuicyjne.
- Materiały: Filament (PLA – jest biodegradowalny i nie wydziela szkodliwych oparów).
- Mentor: Osoba techniczna (nauczyciel informatyki, lokalny maker, wnuk jednego z seniorów, uczniowie z pobliskiej szkoły).
Przebieg – krok po kroku
Zanim zaczniemy, rozejrzyjmy się po okolicy. Nie musimy od razu kupować drukarki 3D. W Polsce setki szkół podstawowych otrzymały sprzęt w ramach programu „Laboratoria Przyszłości”. Często stoi on nieużywany popołudniami. Pójdźmy do dyrektora lokalnej szkoły lub biblioteki (mediateki). Zaproponujmy wymianę: my (seniorzy) pomożemy w drobnych naprawach szkolnych lub poprowadzimy koło historyczne, a szkoła udostępni nam pracownię na 4 popołudnia. Poszukajmy też w naszych domach – może syn lub wnuk któregoś z sąsiadów ma drukarkę i chciałby zostać „konsultantem technicznym”? To świetna okazja do odwrócenia ról, gdzie młody uczy starszego.
Nie zapraszajmy na „kurs komputerowy dla seniora”, bo to brzmi nudno. Ogłośmy nabór do „Grupy Projektowej 3D” lub „Cyfrowego Warsztatu Rzemieślniczego”. Celujmy w mężczyzn, którzy kiedyś pracowali technicznie – pokażmy im, że druk 3D to po prostu nowoczesna maszyna sterowana komputerem. Na plakacie pokażmy konkret: wydrukowaną zębatkę lub uchwyt do wędki, a nie plastikową figurkę kota. Komunikat ma brzmieć: „Masz pomysł na ulepszenie sprzętu domowego? Przyjdź i to wydrukuj”.
Zacznijmy od sukcesu. Na pierwszym spotkaniu nie róbmy suchego wykładu. Pokażmy gotowe projekty w internecie (bazy typu Thingiverse). Niech każdy znajdzie coś dla siebie – haczyk do warsztatu, etui na leki, część do starego radia. Wydrukujmy to od razu. Pokażmy, jak maszyna pracuje. Na kolejnych spotkaniach wejdźmy w projektowanie (Tinkercad). Uczmy przez zabawę jakby klockami: „Dodaj walec, odejmij sześcian – masz otwór”. Skupmy się na przedmiotach użytkowych lub elementach gier logicznych (ćwiczenie pamięci), które potem zabiorą do domu. Działajmy ramię w ramię – jeśli komuś nie idzie z myszką, kolega obok pomaga.
Niech te wydruki nie trafią do szuflady. Zorganizujmy „Wystawę Prototypów” w lokalnej gablocie lub naprawmy coś publicznego (np. wydrukujmy brakujące zaślepki do ławek w parku lub uchwyty w Domu Kultury). Jeśli nawiązaliśmy współpracę ze szkołą – zróbmy finał, gdzie seniorzy pokazują dzieciom, co zaprojektowali. To buduje niesamowitą dumę i pozycję społeczną.
- Wariant Międzypokoleniowy: Seniorzy przychodzą z wnukami (wiek 10+). Wnuk obsługuje komputer (szybkość), dziadek daje wiedzę techniczną (jak to ma działać, wymiary).
- Wariant "Repair Cafe 3D": Skupiamy się wyłącznie na dorabianiu części zamiennych do sprzętów przyniesionych przez mieszkańców (zaawansowane).
- Klub Siłowni Pamięci 3D: Wyszukujemy gotowe projekty do druku różnych łamigłówek i gier umysłowych lub do ćwiczeń małej motoryki dla seniorów i drukujemy je dla osób w lokalnym dziennym domu Seniora lub w DPS.
Bariery i ryzyka
- Bariera technologiczna: Lęk przed „zepsuciem komputera” lub drżenie rąk przy obsłudze myszki. Rozwiązanie: Praca w parach (jeden projektuje, drugi doradza) lub używanie tabletów z rysikiem (łatwiejsze dla seniorów).
- Czas druku: Wydruki trwają godzinami. Rozwiązanie: Projektujemy na zajęciach, puszczamy druk, a odbiór jest na kolejnym spotkaniu lub „po godzinach”.
Wskazówki i zalecenia
Pamiętaj, że starzenie się niesie ze sobą utratę pewnych zdolności, ale niekoniecznie utratę ciekawości, motywacji czy zainteresowania nowymi rzeczami.
- Użyteczność: Mężczyźni seniorzy nie lubią tak zwanych „przydasiów” i kurzołapów. Projektujcie praktyczne rozwiązania np.: organizery na kable, uchwyty do telefonu itp.
- Język: Używaj pojęć technicznych: „prototypowanie”, „ekstruzja”, „slicer”, „CAD”. To nobilituje.
- BHP: Drukarka ma gorącą głowicę (200°C). Jasne zasady bezpieczeństwa na starcie.
Element rywalizacji
- „Wyzwanie Inżyniera”: Kto zaprojektuje i wydrukuj najbardziej wytrzymały uchwyt, który utrzyma wiadro z wodą? (Test wytrzymałościowy na ostatnich zajęciach).
- „Szach-Mat”: Grupa wspólnie projektuje unikalny zestaw szachów – każdy uczestnik robi inną figurę.
Inspiracje i linki
www.fylion.org
Oprogramowanie do projektowania:
tinkercad.com
Strony z projektami do druku:
makerworld.com
www.thingiverse.com
www.printables.com
Masz pomysł?
Jeśli znasz aktywność lub scenariusz, który sprawdził się w pracy z mężczyznami 60+, podziel się nim z nami. Najlepsze propozycje trafią na stronę POWERS 60+.
Zgłoś swoją propozycję