Dostępność:

Inżynierowie 60+: Klub Druku 3D

Krótki opis

Cykliczne warsztaty technologiczne, które polegają na nauce projektowania przestrzennego oraz obsłudze drukarek 3D w celu tworzenia praktycznych przedmiotów. Uczestnicy, korzystając z intuicyjnego programu Tinkercad, projektują i wytwarzają brakujące części zamienne do domowych sprzętów, takie jak pokrętła, uchwyty czy zaślepki, realizując ideę naprawiania zamiast wyrzucania (Repair Culture).

Cel działania

  1. Aktualizacja kompetencji: Pokazanie, że senior (często emerytowany inżynier lub technik) potrafi obsługiwać technologie XXI wieku. Przełamanie wykluczenia cyfrowego w obszarze "twórczym".
  2. Sprawstwo (Naprawianie): Nauka dorabiania części zamiennych, których nie da się już kupić (pokrętła, uchwyty, zaślepki) – idea "Repair Culture".
  3. Neuroplastyczność: Nauka przestrzennego projektowania w 3D to trening dla mózgu.
  4. Użyteczność: Praktyczne wykorzystanie druku 3D do wytwarzania przydatnych przedmiotów do domu.

Dla kogo

Mężczyźni 60+, którzy mieli w przeszłości styczność z techniką, rysunkiem technicznym lub majsterkowaniem. Osoby ciekawe nowinek, "gadżeciarze" lub dziadkowie chcący zaimponować wnukom. Wymagana podstawowa obsługa komputera (myszka, klawiatura)

Potrzebne zasoby

  1. Sprzęt: Drukarka 3D (minimum jedna), komputery z dostępem do internetu.
  2. Oprogramowanie: Darmowe i przeglądarkowe (np. Tinkercad) – nie wymaga instalacji, jest intuicyjne.
  3. Materiały: Filament (PLA – jest biodegradowalny i nie wydziela szkodliwych oparów).
  4. Mentor: Osoba techniczna (nauczyciel informatyki, lokalny maker, wnuk jednego z seniorów, uczniowie z pobliskiej szkoły).

Przebieg – krok po kroku

1
Krok 1: Diagnoza zasobów i sojusznicy (Gdzie jest sprzęt?)

Zanim zaczniemy, rozejrzyjmy się po okolicy. Nie musimy od razu kupować drukarki 3D. W Polsce setki szkół podstawowych otrzymały sprzęt w ramach programu „Laboratoria Przyszłości”. Często stoi on nieużywany popołudniami. Pójdźmy do dyrektora lokalnej szkoły lub biblioteki (mediateki). Zaproponujmy wymianę: my (seniorzy) pomożemy w drobnych naprawach szkolnych lub poprowadzimy koło historyczne, a szkoła udostępni nam pracownię na 4 popołudnia. Poszukajmy też w naszych domach – może syn lub wnuk któregoś z sąsiadów ma drukarkę i chciałby zostać „konsultantem technicznym”? To świetna okazja do odwrócenia ról, gdzie młody uczy starszego.

2
Krok 2: Rekrutacja – Szukamy Konstruktorów

Nie zapraszajmy na „kurs komputerowy dla seniora”, bo to brzmi nudno. Ogłośmy nabór do „Grupy Projektowej 3D” lub „Cyfrowego Warsztatu Rzemieślniczego”. Celujmy w mężczyzn, którzy kiedyś pracowali technicznie – pokażmy im, że druk 3D to po prostu nowoczesna maszyna sterowana komputerem. Na plakacie pokażmy konkret: wydrukowaną zębatkę lub uchwyt do wędki, a nie plastikową figurkę kota. Komunikat ma brzmieć: „Masz pomysł na ulepszenie sprzętu domowego? Przyjdź i to wydrukuj”.

3
Krok 3: Warsztat – Od projektu do obiektu

Zacznijmy od sukcesu. Na pierwszym spotkaniu nie róbmy suchego wykładu. Pokażmy gotowe projekty w internecie (bazy typu Thingiverse). Niech każdy znajdzie coś dla siebie – haczyk do warsztatu, etui na leki, część do starego radia. Wydrukujmy to od razu. Pokażmy, jak maszyna pracuje. Na kolejnych spotkaniach wejdźmy w projektowanie (Tinkercad). Uczmy przez zabawę jakby klockami: „Dodaj walec, odejmij sześcian – masz otwór”. Skupmy się na przedmiotach użytkowych lub elementach gier logicznych (ćwiczenie pamięci), które potem zabiorą do domu. Działajmy ramię w ramię – jeśli komuś nie idzie z myszką, kolega obok pomaga.

4
Krok 4: Wdrożenie i Finał

Niech te wydruki nie trafią do szuflady. Zorganizujmy „Wystawę Prototypów” w lokalnej gablocie lub naprawmy coś publicznego (np. wydrukujmy brakujące zaślepki do ławek w parku lub uchwyty w Domu Kultury). Jeśli nawiązaliśmy współpracę ze szkołą – zróbmy finał, gdzie seniorzy pokazują dzieciom, co zaprojektowali. To buduje niesamowitą dumę i pozycję społeczną.

5
Warianty:
  1. Wariant Międzypokoleniowy: Seniorzy przychodzą z wnukami (wiek 10+). Wnuk obsługuje komputer (szybkość), dziadek daje wiedzę techniczną (jak to ma działać, wymiary).
  2. Wariant "Repair Cafe 3D": Skupiamy się wyłącznie na dorabianiu części zamiennych do sprzętów przyniesionych przez mieszkańców (zaawansowane).
  3. Klub Siłowni Pamięci 3D: Wyszukujemy gotowe projekty do druku różnych łamigłówek i gier umysłowych lub do ćwiczeń małej motoryki dla seniorów i drukujemy je dla osób w lokalnym dziennym domu Seniora lub w DPS.

Bariery i ryzyka

  1. Bariera technologiczna: Lęk przed „zepsuciem komputera” lub drżenie rąk przy obsłudze myszki. Rozwiązanie: Praca w parach (jeden projektuje, drugi doradza) lub używanie tabletów z rysikiem (łatwiejsze dla seniorów).
  2. Czas druku: Wydruki trwają godzinami. Rozwiązanie: Projektujemy na zajęciach, puszczamy druk, a odbiór jest na kolejnym spotkaniu lub „po godzinach”.

Wskazówki i zalecenia

Pamiętaj, że starzenie się niesie ze sobą utratę pewnych zdolności, ale niekoniecznie utratę ciekawości, motywacji czy zainteresowania nowymi rzeczami.

  1. Użyteczność: Mężczyźni seniorzy nie lubią tak zwanych „przydasiów” i kurzołapów. Projektujcie praktyczne rozwiązania np.: organizery na kable, uchwyty do telefonu itp.
  2. Język: Używaj pojęć technicznych: „prototypowanie”, „ekstruzja”, „slicer”, „CAD”. To nobilituje.
  3. BHP: Drukarka ma gorącą głowicę (200°C). Jasne zasady bezpieczeństwa na starcie.

Element rywalizacji

  1. „Wyzwanie Inżyniera”: Kto zaprojektuje i wydrukuj najbardziej wytrzymały uchwyt, który utrzyma wiadro z wodą? (Test wytrzymałościowy na ostatnich zajęciach).
  2. „Szach-Mat”: Grupa wspólnie projektuje unikalny zestaw szachów – każdy uczestnik robi inną figurę.

Inspiracje i linki

Masz pomysł?

Jeśli znasz aktywność lub scenariusz, który sprawdził się w pracy z mężczyznami 60+, podziel się nim z nami. Najlepsze propozycje trafią na stronę POWERS 60+.

Zgłoś swoją propozycję