„M2 dla Szpaka” – Budowa budek lęgowych

Mężczyźni 60+, w tym osoby lubiące majsterkowanie. Aktywność dostępna dla osób z lżejszymi ograniczeniami ruchowymi (praca przy stole warsztatowym), jednak etap montażu w terenie wymaga mobilności (można podzielić role w zespole na „stolarzy” i „monterów”).

„Zbuduj M2 dla szpaka! Konkretna robota dla przyrody i sąsiadów.”"

Cel

Głównym celem jest poczucie sprawczości i użyteczności – uczestnicy tworzą konkretny produkt, który służy lokalnemu ekosystemowi. Działanie zaspokaja potrzebę bycia „ekspertem” technicznym oraz pozwala na socjalizację w modelu „ramię w ramię” (wspólna praca nad zadaniem, zamiast wymuszonej rozmowy twarzą w twarz).

Przebieg – krok po kroku

Spotkanie 1: Stolarnia

Odprawa techniczna (15 min): Wybór typu budki (np. Typ A dla sikory, Typ B dla szpaka) zgodnie ze standardami ornitologicznymi. Omówienie zasad BHP przy pracy z narzędziami. Trasowanie i cięcie (60 min): Praca w parach. Jeden uczestnik wymiaruje elementy na deskach (odrysowuje szablon), drugi docina materiał piłami. Montaż korpusów (75 min): Zbijanie ścianek bocznych i dna. Nawiercanie otworu wlotowego – kluczowy moment wymagający precyzji. Montaż otwieranej ścianki przedniej (niezbędnej do czyszczenia budki po sezonie lęgowym). Impregnacja (30 min): Zabezpieczanie drewna naturalnym impregnatem (wyłącznie z zewnątrz!).

15 min

Spotkanie 2: Ekspedycja

Spacer techniczny: Wyjście w teren z drabiną, narzędziami i gotowymi budkami. Montaż: Wieszanie budek na odpowiedniej wysokości i ekspozycji (wlot nie może być skierowany na południe, by nie przegrzać piskląt). Finał: Wspólne pamiątkowe zdjęcie pod zawieszoną budką.

Wskazówki

Nie improwizuj z wymiarami: Korzystaj ze sprawdzonych schematów OTOP (Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków). Mężczyźni cenią profesjonalizm i zgodność ze „sztuką”. https://otop.org.pl/ptasie-porady/dokarmianie/budki-legowe/

Daj pole do popisu: Jeśli w grupie jest były stolarz lub inżynier, pozwól mu poprowadzić instruktaż cięcia. To buduje jego pozycję w grupie.

Ekologia i ekonomia: Używajcie drewna z odzysku. To dodaje walor ekologiczny i znacznie obniża koszty materiałowe.

Element rywalizacji

Konkurs na „Złoty Sęk” – nagroda za najsolidniej wykonaną konstrukcję. Oceniamy kąty proste, spasowanie elementów i solidność, a nie ozdoby. Głosowanie jest tajne i odbywa się wśród uczestników przy kawie na koniec pierwszego spotkania.

Inspiracje

Wzory budek: https://www.lasy.gov.pl/pl/edukacja/blogi/blog-lesniczego/budka-dla-ptakow-zrob-to-sam

Męska Szopa | Budka dla ptaków

Parametry scenariusza

Aktywność:
„M2 dla Szpaka” – Budowa budek lęgowych

Poziom:
trudny

Czas trwania:
Cykl 2 spotkań po 3 godziny (łącznie 6 godzin).

Uczestnicy:
6 – 10 osób

Miejsce:
wewnątrz

Potrzebne zasoby:

Materiały: Deski nieheblowane (sosna/świerk) – najlepiej z odzysku (np. palety), gwoździe, wkręty do drewna, listwy montażowe, papa na daszek.

Narzędzia: Młotki, piły ręczne lub wyrzynarka, wiertarko-wkrętarka, zestaw otwornic do drewna (o średnicach dopasowanych do gatunków ptaków), miary, ołówki stolarskie.

Przestrzeń: Sala warsztatowa ze stołami roboczymi (łatwa do sprzątania).

Zgody: Pisemna zgoda administratora terenu (spółdzielnia, zarząd zieleni miejskiej) na powieszenie budek na drzewach.

Bariery / Zalecenia:

Ryzyko skaleczeń: Konieczne zapewnienie rękawic roboczych i wyposażonej apteczki. Praca z elektronarzędziami wyłącznie pod nadzorem instruktora.

Praca na wysokości: Przy wieszaniu budek (drabina) asekuracja przez drugą osobę jest bezwzględnie wymagana.

Przepisy: Należy upewnić się, czy wybrane drzewa nie są pomnikami przyrody (zakaz wbijania gwoździ – w takim przypadku stosujemy specjalne opaski zaciskowe).